Podgorica – VI Festival savremene klavirske muzike “Forte piano”


Šesto izdanje Festivala savremene klavirske muzike “Forte piano” održaće se 26. i 27. februara u Podgorici u organizaciji KIC-a “Budo Tomović” i Umjetničke škole za muziku i balet „Vasa Pavić”. Tema ovogodišnjeg festivala je “Kompozitori – pijanisti”.

             Program festivala će se odvijati u tri segmenta: dva matine koncerta učenika podgoričkih muzičkih škola za mlađu publiku u Poslovno-edukativnom centru PEC u 11 sati; predavanje prof. Dragana Šobajića na temu “Kompozitori-pijanisti” 26.02. u Umjetničkoj školi za muziku i balet “Vasa Pavić” u 13 sati, a tribina ”Savremena klavirska muzika u pedagoškoj i izvođačkoj praksi” 27.02. takođe u istoj školi u 13 sati.

              Tokom dva festivalska dana u KIC-u “Budo Tomović” prirediće večernje koncerte eminentni pijanisti i kompozitori:

              U srijedu, 26.02. Vesna Đokić izvešće program s muzikom Kloda Debisija (Estampes, Ostrvo radosti), Bele Bartoka (Svita Op. 14) i Morisa Ravela (Sonatina), a ugledna hrvatska kompozitorka i pijanistkinja Sanja Drakulić izvešće svoje autorske kompozicije za klavir.

              U četvrtak 27.02. slijede koncerti pijaniste Bojana Martinovića koji će izvesti izbor klavirskih djela američkog kompozitora Filipa Glasa nakon čega će kompozitorka i pijanistkinja Tatjana Prelević izvesti program pod nazivom “Prostori tišine” u okviru kojeg su djela Džona Kejdža (4:33 i Predavanje o ničemu), Mortona Feldmana (Poslednji komadi), Đerđa Kurtaga (Igre, vol. VI) i njeno autorsko djelo “Prostori tišine”.

             Gostovanje kompozitorke Sanje Drakulić na Festivalu pomoglo je Hrvatsko društvo skladatelja.


Dragoljub Dragan Šobajić po vokaciji je pijanista. Poslije školovanja u Tel Avivu, Beogradu, Zagrebu i Moskvi, nastupao je kao pijanista u gradovima SFR Jugoslavije  i SSSR-a.

Bio je profesor po pozivu na muzičkim akademijama i fakultetima na Cetinju, u Istočnom Sarajevu, Novom Sadu i Kragujevcu za predmete Istorija i teorija pijanizma, Metodika nastave klavira i Metodologija naučno-istraživačkog rada. Angažovan je na doktorskim i master studijama na Fakultetu umetnosti u Beogradu.

Bio je jedan od pokretača Muzičke akademije u Titogradu. Na Muzičkoj akademiji na Cetinju pokrenuo je magistarske studije iz metodike nastave klavira.

Do sada je objavio devet knjiga i jedan broj stručnih i naučnih članaka koji se bave problemom odnosa između izvođaštva i srodnih teorijskih disciplina-istorije muzike, pedagogije i psihologije. Među njegovim knjigama posebno se ističu: Temelji savremenog pijanizma (Novi Sad, Svetovi, 1996), Franc List-stvaralac i izvođač (Beograd,FMU, 2.izd. 2001.), Dušan Trbojević-portret umetnika (Novi Sad, Matica srpska, 2003.), Slušanje zamišljenog-Betoven, Šopen, Brams, eseji iz klavirske muzike (Cetinje, Titograd, Muzička akademija i Dom omladine „Budo Tomović“).

Vesna Damljanović (Đokić, 1986) je istaknuta crnogorska pijanistkinja, doktor umjetnosti, iz klase profesora Aleksandra Serdara. Na njeno pijanističko formiranje uticali su poznati klavirski pedagozi: Anka Asanović, Boris Kraljević, Vladimir Bočkarjov i Aleksandar Serdar. Dobitnica je velikog broja priznanja i nagrada među kojima se ističu: priznanja laureata u kategorijama svog uzrasta na državnim takmičenjma (1997–2003), prve nagrade na međunarodnim takmičenjima u Šapcu (2000), Nišu (laureat, 2004), treća nagrada i nagrada SOKOJ-a na takmičenju „Petar Konjović“ u Beogradu (2000), Specijalna nagrada za najbolje izvedeno djelo komponovano poslije 1930. godine na Internacionalnom pijanističkom takmičenju „Eastman Young Artist̕s Piano Competition“ u Ročesteru (Njujork), 2004. godine. U okviru VI Šopenovog konkursa – „Chopin in memoriam“, koje se održalo u Varni (Bugarska) 2010. godine, nagrađena je sa IV nagradom i titulom Laureata. Na „Takmičenju crnogorskih pijanista – „Frederik Šopen“, koje se održalo u Podgorici 2010. godine, osvojila je titulu Laureata, koja joj je donijela i koncert na Konzervatorijumu „Paderevski“ u Poznanju (Poljska). Kao najbolji student Cetinjske Muzičke akademije, bila je stipendista Crnogorske akademije nauka i mjetnosti-CANU, Ministarstva za kulturu Crne Gore, opštine Nikšic, ZAMTES-a, dobitnica nagrade grada Cetinja, kao  i nagrade grada Nikšića.

Kao solista, kamerni muzičar i klavirski saradnik, nastupala je u gotovo svim značajnijim salama u Crnoj Gori. Nastupala je u okviru festivala A tempo – Podgorica, Budva grad teatar – Budva, Septembarski dani kulture – Nikšić, Ciklus Mladi crnogorski pijanisti – KIC “Budo Tomović”, Podgorica, Šopenijada – Beograd, Nacionalna koncertna sezona – Srbija, Piano summer – Vranje. Više puta je nastupila sa Crnogorskim simfonijskim i kamernim orkestrom. Pored koncerata u Crnoj Gori, svirala je i u Srbiji, Bosni i Hercegovini, Hrvatskoj, Albaniji, Bugarskoj, Poljskoj, Francuskoj, Italiji i Americi.

               Poslednjih pet godina profesionalno je angažovana na Muzičkoj akademiji Univerziteta u Istočnom Sarajevu u zvanju višeg umjetničkog saradnika.

Estampi ili Otisci (prim.aut.) je Debisijeva trostavačna klavirska svita karakteristična po svom programskom sadržaju, na koji kompozitor ukazuje naslovima komada unutar djela, a koji prizivaju paletu geografskih, arhitektonskih, pejzažnih pa i nekih imaginativnih prizora.  “Pagode” je prvi komad ciklusa, koji samim naslovom jasno sugeriše, izvođačku i slušalačku imaginaciju usmjerava na budističke hramove Dalekog istoka. Od prvih akorada pa dalje, rodotvor i jedan od najistaknutijih predstavnika evropskog impresionizma u muzici, gradi zvučnu arhitektoniku ovog religijskog tornja, ne odstupajući od svog karakterističnog kompozitorskog jezika i klavirskog sloga, pa će se u komadu prepoznati zvučni otisci zvona i vode  (omiljenim Debisjevim pijanističkim oslikavanjem). Moć Debisijeve imaginacije se možda najupečatljivije ogleda u drugom komadu ovog ciklusa naslovljenog “Večeri u Granadi”. Iako nikada nije posjetio Španiju, njen duh je uspio da dočara kroz bogatstvo zvučnih slika predstavljenih na prvom mjestu ostinantnim ritmom habanere koji prati gotovo cijeli komad, dalje, igračkom karakterom, prizivanjem zvuka gitare, pa i kastanjeta pred kraj komada. “Vrtovi po kišom” je treći komad ciklusa, nastao nešto ranije ( 1894.), pa se kao novija, izmijenjena varijanta našao u ciklusu Estampe. Ovaj komad predstavlja tipično impresionističko zvučno oslikavanje pejzažnog prizora bašte pod kišnom olujom, u okviru kojeg Debisi citira melodiju dvaju dječijih pjesama, koristeći sve vrijeme pritom “vodenu, likvidnu” klavirsku fakturu.

Bartokova Svita op. 14 oslobođena je očiglednog uticaja istočnoevropskog folklora, te predstavlja autentične melodije autora kojima je htio da prikaže nešto čvršći, na momente perkusionistički pristup klavirskoj tehnici. U početku zamišljena kao petostavačna svita, ipak je objavljena bez laganog drugog stava. Dakle, četiri stava svite obiluju “tvrđom” stakatnom, nonlegatnom, simultanom i arpeđiranom akordskom, kao i lidijskom i pentatonskom ljestvičnom fakturom. Iako nema direktnog uticaja folklora, on se ipak može nazreti u specifičnim, igračkim ritmičkim i melodijskim obrascima u svim stavovima.

Sonatina Ravela sadrži tri stava. Prvi – brzi, skraćeni sonatni oblik, je nastao kao djelo za mali kompozitorski konkurs gdje Ravel ipak nije pobijedio jer je napisao sonatni oblik duži od 75 taktova, koliko je bilo predviđeno takmičenjem. Drugi – lagani u formi skraćenog menueta, bez trija, nastao dvije godine nakon prvog, u tematskom materijalu i podsjeća na prvi i najavljuje treći stav – tokatni, tehnički veoma izazovan, takođe u sonatnom obliku, koji otvara inverzno postavljen akord s početka prvog stava, oba u fis molu. 

Debisijevo Ostrvo radosti je djelo inspirisano radom francuskog rokoko slikara Žan Antoan Vatoa, njegovim djelom Putovanje za Citeru (prim. aut.), koje simbolizuje prirodu ljudske sreće. Ovaj izazovni klavirski komad je „ispreden“ iz nekoliko fakturalno, melodijski i tematski različitih jezgara koji su postavljeni uzlazno do ekstatične završnice, a kao strukturalna karakteristika se ističe Debisijev koloristički tretman raznih vrsta skala od modusa preko pentatonske i dijatonskih. 


Sanja Drakulić

Stvaralaštvo Sanje Drakulić širom je otvorilo prostore savremenog muzičkog života energičnim gestom moćnog stvaralačkog potencijala. Predstavnica prve generacije mladih kompozitora nove Hrvatske, teško proživjevši dramatične događaje jugoslavenskog raspada, jedva da je bila ušla u razdoblje umjetničke zrelosti, a već je postala autorkom više od stotinu kompozicija u svim žanrovima savremene muzike: od velikih scenskih djela – opere i baleta, simfonija, koncerata, oratorija i horske muzike, do kamerno-instrumentalnih kompozicija za različite sastave, solističkih instrumentalnih i vokalnih kompozicija te elektronske muzike.

               Sanja Drakulić je započela svoje muzičko putovanje u rodnom Zagrebu: prvo u muzičkoj školi Lisinski, a zatim na Muzičkoj akademiji, u klasi istaknute hrvatske pijanistkinje Pavice Gvozdić, koja je među prvima podržala kompozitorske eksperimente svoje učenice. Taj novi hobi – komponovanje – uputio je mladu diplomiranu muzičarku u Moskvu, na pohađanje kompletnog studija kompozicije unutar zidina Moskovskoga konzervatorijuma, kod profesora A. Pirumova i J. Bucka.

Tokom studija u Moskvi, Sanja Drakulić upija ne samo tradiciju ruske kompozitorkse škole nego i sve nove i značajne tendencije svjetske kulture, posjećujući seminare vodećih evropskih i američkih kompozitora koji su gostovali u Moskvi: Stockhausena, Bouleza, Cloziera, Stroppe, Crumba, Eatona, Appletona i drugih. Upoznavanje različitih slojeva savremene muzičke kulture oblikovalo je stvaralački stav mlade autorke, koji je već u najranijim djelima prodro u teme univerzalnog značenja te o njima otvoreno i sugestivno govorio.

               Članica kompozitorskih saveza triju zemalja – Hrvatske, Rusije i Velike Britanije, Sanja Drakulić aktivno učestvuje u  međunarodnom muzičkom životu današnjice. Njene kompozicije čuju se na najvećim međunarodnim forumima savremene muzičke umjetnosti u Hrvatskoj, kao što su: Muzički biennale Zagreb, Osorske glazbene večeri, Glazbena tribina u Puli i Opatiji, Cro Patria u Splitu, ljetni muzički festivali u Labinu, Lubenicama, Rijeci, Zagrebu i drugdje kao i u inostranstvu: Kamerfest ArsKosova u Prištini (Kosovo), Ivo Pogorelich Festival u Bad Wörishofenu (Njemačka), Begegnungen u Innsbrucku (Austrija), Rassegna Polifonica Internazionale u Privernu (Italija), Spaziomusica Cagliari (Italija), Moskovska jesen i Alternativa u Moskvi (Rusija), Putovi zvuka u St. Petersburgu (Rusija), Two Days and Two Nights of New Music u Odesi (Ukrajina), Icebreaker u Seattleu (SAD) i drugdje.

               Sanja Drakulić je profesorica kompozicije na Sveučilištu J. J. Strossmayera u Osijeku i aktivno sudjeluje u međunarodnim obrazovnim programima za mlade izvođače i kompozitore.

               Minijature označavaju autorkin početak komponovanja. Pet od njih (II-VI) je prvi put izvela 1986. na diplomskom ispitu iz klavira kao djelo domaćeg autora, a uz saglasnost Stanka Horvata. Kratke i efektne kompozicije poput sažetaka romana na koricama knjiga otkrile su neosporan talent svoje autorke, što nije moglo proći nezapaženo od strane njenih profesora.

               Sonata br.1 jednostavačno je djelo prvi put izvedeno na 27. Međunarodnom festivalu savremene muzike „Moskovska jesen“ 1995. Kompozicija je prožeta intonacijama punim entuzijazma i pozitivnih naboja ozarenosti i potpore, a dualizam svojstven sonatnom obliku odražava lice i naličje iste medalje.

               Pleter je spleten 2005. za Pavicu Gvozdić i 30. Osorske glazbene večeri. Lirska klavirska minijatura intimnog ugođaja i istančanoga muzičkog sadržaja otkriva još jednu granu talenta savremene hrvatske kompozitorke. Lakonska jednostavnost kompozicije i elegancija crteža klavirske fakture kombinovane su u nevjerojatnom bogatstvu harmonskih boja i hirovitom ritmičkom uzorkom.

               Prospera je prvi put izvedena na festivalu nove muzike Alternativa u Moskvi 1996. Kompozicija je izrasla iz jednog motiva koji opisuje svoju prosperitetnost u vremenu i prostoru te poput rijeke koja formira korito uporno svladava prepreke na putu do cilja.

               Pet Intermezza je autorki donijelo Grand Prix na 1. Sveruskom takmičenju mladih kompozitora u Moskvi 1993. U komentaru o djelu na CD-u Geste Maksima Mrvice, Dubravko Detoni piše: “Najopsežnija ostvarenja iz ove kolekcije čini pet stilskih i fakturalno bliskih segmenata dužega daha koji se razlikuju jasno naznačenim specifičnim težinama rjeđih ili ponešto gušćih zvučnih slojeva. Pri gotovo orkestralno planiranom vođenju dionica iz tih se strpljivo građenih i posebno obojenih tonskih skulptura pokatkad, poput dramatičnih signala, izdvajaju serije brzo ponavljanih ili hitro letećih visokih impulsa, ali i prodorni odjeci iz najtajanstvenihijih dubina muzičkih masiva. Djelo doživljava svoj vrhunac u gusto ispunjenoj i nadasve napetoj završnici, petome intermezzu.”


Bojan Martinović  je rođen  26. oktobra 1981. godine na Cetinju. Potiče iz muzičke porodice. Nižu i srednju školu je završio je u Kotoru u klasi prof. Ilije Miloševića. Kao izrazito darovit mladi pijanista 1996. godine primljen je na studije klavira na Muzičkoj akademiji na Cetinju u klasi prof. Vladimira Bočkarjova, u čijoj klasi je  diplomirao i magistrirao sa najvećom ocjenom. Tokom 2002. i 2003. godine usavršavao se na državnom Konzervatorijumu u Beču. Pohađao je kurseve istaknutih pedagoga Vladimira Ovčinjikova, Christoph Bernera, Noel Floresa i  Gyrgy Nador.

Intezivno i sa velikim uspjehom nastupa i djeluje u okviru raznih kamernih ansambala i sarađuje sa brojnim domaćim i stranim umjetnicima kao što su:  Viktor Tretjakov, Marina Yashvilli, Duncan McTier, Wilhelmas Cepinskis, Peter Langgarttner, Miran Begić, Roman Simović, Igor Perazić, Vladislav Igulinski, Ksenia Akeynikova i mnogi drugi. Nastupao je kao solista sa CSO, Banjalučkom filharmonijom  i Cameartom academicom. Osnivač je klavirskog trija TRITONUS.

 Na svom repertoaru ima preko 30 programa solističke, kamerne i orkestraske muzike. Nastupao je u gotovo svim najprestižnijim dvoranama bivše Jugoslavije (CNP Podgorica, Dvorana Vatroslav Lisinski- Zagreb, Hrvatski glazbeni zavod – Zagreb Sava Centar Beograd, Galerija Kolarca  Beograd, Gradska kuća Subotica, Sinagoga Novi Sad, Bošnjački institut – Sarajevo) kao i na brojnim festivalima u Italiji, Engleskoj, Njemačkoj, Austriji, Mađarskoj, Francuskoj, Belgiji, Rusiji, SAD-u, Holandiji, Španiji, Portugalu, Jermeniji, Libanu. Učesnik je brojnih seminara i kongresa pedagoga muzike u Poljskoj, Turskoj, Rumuniji, Italiji, Finskoj, Austriji, Švedskoj, Engleskoj. Član je međunarodnog udruženja pedagoga Innovative conservatoire (ICON).

Održao je majstorske kurseve na Moskovskom Konzervatorijumu Petar Iljič Čajkovski, University of Central Oklahoma, Zheijang Conservatory u Hangzhou u Kini i drugdje.

Tokom 2019/2020 nastupiće u Italiji, Rumuniji, Poljskoj, Švajcarskoj, Švedskoj, Rusiji, Americi.

Dobitnik je nagrade Crnogorske akademije nauka i umjetnosti-CANU.

Jedan je od osnivača međunarodnog muzičkog festivala Espressivo i međunarodnog pjanističkog takmičenja Manja.

Snimao za RTCG, RTS, HRT, TVSLO, Radio Beograd i Radio Crne Gore.

Profesor je klavira i dekan na Muzičkoj akademiji na Cetinju.

Filip Glas (Philip Glass, 1937) je američki kompozitor inovativne instrumentalne, vokalne i operske muzike. Kao dječak je učio flautu, a već sa 15 godina je upisao Univerzitet u Čikagu gdje  je završio matematiku i filozofiju. Njegovo interesovanje za atonalnu muziku ga je motivisalo da upiše studije kompozicije u Muzičkoj školi Džulijard u Njujorku, a potom i u Parizu u klasi poznate kompozitorke Nađe Bulanže. Poznanstvo sa indijskim sitaristom Ravijem Šankarom je uticalo na njegov kompozicioni stil kojeg karakteriše monotono ponavljanje niza sinkopiranih ritmova proširenih unutar stabilne dijatonske strukture. Sve to je uticalo da Glas bude jedan od začetnika minimalističke muzike. Među njegovim brojnim djelima se izdvajaju opere Ajnštajn na plaži (Einstein on the Beach, 1976), Satyagraha (1980), Put (The Voyage, 1992), Orion za sitar, pipa, didjeridu, kora, violinu i glasove (2004), Muzički portret Čaka Klouza (A Musical Portrait of Chuck Close, 2005) za solo klavir i mnoga druga. Dvanaesta simfonija je bila poslednja od tri koja je inspirisana albumima Dejvida Bouvia (David Bowie) i  Brajana Enoa (Brian Eno). Takođe je komponovao muziku za dramske filmove The Hours (2002) i Notes on a Scandal (2006) kao i dokumentarce Erola Morisa (Errol Morris) A Brief History of Time (1991) i The Fog of War: Eleven Lessons from the Life of Robert S. McNamara (2003). Glas je dobio nagradu  Praemium Imperiale 2012.godine  od strane umjetničkog udruženja Japan a 2018. godine je počastvovan od Centra Kenedi.


Tatjana Prelević je rođena u Podgorici, gdje je završila nižu i srednju Muzičku školu “Vasa Pavić”, kao i Muzičku akademiju u Podgorici: klavir u klasi prof. Konstantina Bogina i kompoziciju u klasi prof. Vojina Komadine. Završila je magistarske studije na klavirskom odsjeku (izvođački smjer) na Akademiji za muziku i pozorište u Hanoveru, u klasi prof. Bernda Geckea (Bernd Goetzke). Osvojila je brojne nagrade na međunarodnim takmičenjima za klavir i klavirski duo: Specijalna nagrada na ARD takmičenju u Minhenu, prva nagrada u Santa Maria Ligure i treća nagrada na takmičenju pod pokroviteljstvom njemačke industrije u Leverkuzenu. Bila je stipendista DAAD-a i Dorote-e-Erksleben (2003).

Od 1997, Tatjana Prelević predaje kamernu muziku i vodi raznovrsne projekte za novu muziku na Muzičkoj akademiji u Hanoveru. Od 2003, angažovana je kao profesor za kamernu muziku u okviru Ljetnjeg muzičkog kampa u Barduu (Francuska). U okviru projekta „Gdje je Minerva“ iz 2003. godine (Wo ist Minerva) – porudžbina Ministarstva nauke i kulture Donje Saksonije, uvrštena je u grupu od trinaest istaknutih žena, uglavnom naučnica i umjetnica koje djeluju na univerzitetima Donje Saksonije, među kojima je i Marina Abramović. Aktivna je članica Društva za savremenu muziku u Hanoveru (Geselschaft für Neue Musik Hannover). U saradnji sa tom organizacijom, 2010. godine, inicirala je projekat “Pisma iz domovine”, koji je imao za cilj promociju muzike, umjetnosti i književnosti iz bivše Jugoslavije. Nakon dvije godine, uslijedio je sledeći projekat “Pisma u domovini”, koji je finansirala fondacija Simens. Tatjana Prelević je zajedno sa svojom koleginicom kompozitorkom Snežanom Nešić osnovala ansambl “Urwerk”, koji se uglavnom bavi izvođenjem predstava muzičkog teatra. Od 2012. godine je predavač na Univerzitetu u Hildesheimu, odjel za „World music“ (Svjetska muzika).

Kompozicije Tatjane Prelević su bile naručene od Ministarstva za kulturu Crne Gore, festival Kotor Art, Ministarstva za nauku i kulturu Donje Saksonije, Instituta za muziku, pozorište i medije u Hanoveru, Društva za novu muziku u Hanoveru, Landesmuseum u Hanoveru, Festivala za novu muziku u Braunšvejgu, muzeja „Paula Modersohn-Becker“ u Bremenu. Njena djela su izvodili renomirani ansambli i solisti: Nomos kvartet, Ansambl „Polihimnia“, ansambl „Integral“ i „Novi ansambl“, Ksenija Lukić, Ulrih fon Vrohem, Matijas Klager, Snežana Nešić, Elsbeth Moser, Ksenija Janković, Margit Kern i Juta Rubenake. Od 2014. do 2016. godine bila je dio mentorskog tima na Ljetnjem kampu za kamernu muziku/Montenegro Summer Camp for Chamber Music.

Riječ kompozitorke o programu

Džon Kejdž, američki kompozitor, inovator i revolucionar muzičkog jezika XX vijeka, kasnih 50-tih godina je napisao: “ Na početku komponovanja sam pošao od traženja ideje reda i došao do toga da nema ideje o redu“.
Koliko je važan princip slučajnosti i improvizacije u muzici? Koliko tišina koju kompozitori zajedno sa šumom i bavljenjem bojom zvuka uzmaju i koriste u građenju svog sopstvenog muzičkog jezika i strukture, pomaže osluškivanju onog nesvjesnog i duboko kreativnog u nama i približava nas haosu svemira iz koga smo nastali.
Tražeći odgovore na ova pitanja koncipirala sam program sa djelima Kejdža, Feldmana, Kurtaga i svojih sopstvenih, kao refleksiju i traženje u svima njima jednu zajedničku nit koja se na najbolji način manifestuje u zvucima tišine…
                                                                                                                                        Tatjana Prelević


KOMPLETAN PROGRAM FORTE PIANO MOŽETE OTVORITI
AKO KLIKNETE NA PLAKAT




Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*


18 + ten =