Podgoričko kulturno ljeto – Promocija knjige “Povratak u Aleksandriju”

 

Dvorac Petrovica u Podgorici

 
 

Nedavno je u Zagrebu objavlnjena knjiga proza  poznatog crnogorskog pisaca Miraša Martinovića Povratak u Aleksandriju i ona će 23. juna biti promovisana u Podgorici, ispred dvorca Kralja Nikole, kao program podgoričkog kulturnog ljeta, u organizaciji biblioteke “Radosav Ljuumović”. O knjizi će govoriti Nela Savković Vukčević, Aleksandra Vuković i autor.

 

Miras MartinovicMartinović je objavio dvadeset knjiga, raznorordnih formi, romana, priča, pjesama, eseja i putopisa, sa univerzalnim porukama i velikim literarnim vrijednostima. Njegova osobenost je i u tome što teme sa prostora Crne Gore uvezuje u markantne civilizacijske tačke, koje istrajno traži i nalazi, pa u njegovoj litearturi lokalne boje i tonovi dobijaju nivo opštih mjesta, spajane zajedničkim nitima i civilizacijskim dometima sa širokih geografskih prostora: od nekoliko stihova iz “Epa o Gilgamešu”, nađenih u ruševinama Doklee, do zapisa sa kamenja Crne Gore, koje je ovaj pisac pretočio u živi i autentičnu pjesnički govor.

Autor o knjizi, između ostalog kaže sljedeće: “Povratak u Aleksandriju, moju sigurno najkomleksniju knjigu, čini pedeset jedna priča, tačnije reći metafora. U toj knjizi, koja na najbolji način artikuliše moju poetiku, za teme sam uzimao ličnosti i istorijske događaje iz višemilenijskog trajanja; pisce, filozofe, one koji su meni najbliži i najdržai, praveći neku vrstu imaginarnih biografija, izmišljenih i stvarnih životopisa. Neku svojevrsnu enciklopediju mrtvih, a uvijek živih, mjesta, ljudi i događaja. U svom vremenu bili h e r e t i c i, oni koji su se bunili protiv ustaljenih sistema, rušili kanone, bili previše slobodni, a tu slobodu, najčešće, platili glavom…

Povratak u AleksandrijuPovratak u Aleksandriju, znači povratak u opšte sjećanje. Taj grad simbolizuje – grad memorije, grad biblioteke, koja je izgorjela, a uprkos toj činjenici, knjige žive. Ideje žive. Sve živi. To je neka vrsta čitanja iz pepela. Ideje se ne mogu spaliti. Ova knjiga je čitanje imaginarnih knjiga iz imaginarne biblioteke. Biblioteke koja čuva ideje. Ove priče su i faktografske i arhetipske. Aleksandrija je arhetipski grad, a njena biblioteka arhetipska biblioteka. Ideja mi je da se u nekoj budućoj knjizi bavim životima njenih bibliotekara, čija su imena sačuvana, uz šture podatke, koje bih ja nadogradio pomoću imaginacije. Imaginacija je najsigurniji rezervoar podataka. Sve što se može zamisliti, ona čini stvarnim, ovo je knjiga imaginarnih biografija Danta, Sokrata, Hipatije, Homera, Džojsa, Omara Hajama, Odiseja, Sofokla, Margerit Jursenar, Antigone, Kasandre, Li Poa…. Hnuta Hamsuna, Ezre Paunda, Protagore, mitskog pjesnika Orfeja….Mitskih i stvarnih ličnosti, koje su  profilisale duhovnu istoriju čovječanstva.

Bavio sam se njihovim snovima i sudbinma, onim sudbinskim znakovima kojima su obilježeni, pa tako izdvojeni i pretvoreni u dugo trajanje.”

 

Evo šta je o knjizi napisao klasik hravtske književnosti Petar Gudelj:

KOLAJNA S LIKOVIMA MITSKIH I POVIJENSIH JUNAKA KNJIGA VELIKIH HTJENJA

Pisac: veliki putnik kroz povijest. Kojemu je ilirska, grčka i rimska antika vlastita kuća, egipatska i babilonska, prvo susjedstvo, a indijsku i kinesku gleda bez dalekozora.

Knjiga: kolajna s likovima mitskih i povijesnih junaka, pjesnika i filozofa: od Gilgameša, Homera, Odiseja, Joba, do Kavafisa, Borgesa, Jamesa Joucea.

Vijenac pjesama u prozi, povijesnih i pjesničkih eseja, sanjarija i maštarija. Putovanja perom rubom između mogućega i nemogućega, s dragocjenim iskliznućima u nemoguće.

Knjiga velikih htijenja. Da bismo se domogli šifre za njenzino poimanje, najbolje se poslužiti njom samom, mjestom iz ogleda „Šifra“: „šta je ovdje stvarnost, a šta fikcija, niko ne može razlučiti. Jedino Borges, ako se jednom pojavi i događaje i ličnosti postavi na svoja mjesta. Što nije nemoguće.“

Zagreb, 16 travnja 2014. Petar Gudelj