Beograd – Manifestacija “U počast Ljubiši – Paštrovske muzičke teme”

 

U pocast Ljubisi - Pastrovske muzicke teme

 
 

Udruženje Paštrovića i prijatelja Paštrovića u Beogradu “Drobni pijesak” i Etnografski muzej u Beogradu u subotu 1. marta 2014. godine, u 16:00 časova, u svečanoj sali Etnografskog muzeja, organizuju kulturnu manifestaciju “U počast Ljubiši – Stefan M. LjubišaPaštrovske muzičke teme”, podovom godišnjice rođenja velikog književnika i političara iz Paštrovića – Stefana M. Ljubiše.

Program se sastoji od PREDAVANJA:

1. dr Mila Medigović-Stefanović – Muzički kodovi Paštrovića
2. dr Zlata Marjanović – Muzička tradicija Paštrovića kroz tonske zapise (1953-2014): inspiracija i informacija
3. mr Ana M. Zečević – Kanjoš Macedonović – Paštrovski vitez
4. Kaća Zenović – Paštrovske narodne pjesme u nastavi solfeđa
5. Maestro Bojan Suđić – Muzika i Paštrovići – kuda dalje…?

i UMJETNIČKOG PROGRAMA – interpretacija tradicionalnih paštrovkih pjesama:
1. Kaća Zenović (mezzosopran), mr Andrea Medin (klavir) i Milja Zenović (flauta)
2. Učenici etnomuzikolopškog odseka SMŠ “Stevan Mokranjac” iz Kraljeva (u klasi i aranžmanu dr Zlate Marjanović)

Nakon predavanja slijedi koktel sa tradicionalnim paštrovskim specijalitetima.

 

Plakat

 

U ovom kraju se danas malo pjeva. Ratne prilike su umnogome razredile stanovništvo i izmijenile njegov način života. Stočarstvo je opalo, moba je sve manje, ljudi se o većim praznicima ne okupljaju kao nekad na zajedničke sastanke i pjesma se rijetko čuje.

Najviše se danas pjeva o svadbi. To su većinom starinske lirske pjesme, koje se tradicionalno održavaju u ovom kraju. Mnoge su pjesme vremenom iščezle i starije osobe samo poneku pamte. Epska pjesma je oduvijek ovdje bila rijetka, a u posljednje doba nije stvorena nijedna. Mirni primorski život, sa srećnim unutrašnjim prilikama, bez većih istorijskih događaja, nije potsticao stanovništvo na stvaranje epskog pjesništva.

Takođe se rijetko čuju i gusle, uz koje se najviše pjevaju epske pjesme, a istaknutijeg  guslara nije nikad ni bilo u ovom kraju.

Gusle su ovdje oduvijek, kao i u ostalom dijelu Boke, služile više za zabavu, nego za raspaljivanje strasti i potsticanje na junaštvo.

U novije doba čuje se ovdje i po koja umjetnička pjesma, koje pjeva mlađi svijet i koje prije iščezavaju nego narodne.

 

U ovome kraju nikad nije bilo određenih svirača, kojima bi sviranje bilo glavni posao. Sviranjem se bave mladići, najviše čobani za stokom. U ranije vrijeme, dok je stočarski život bio mnogo jače razvijen, znatno se više sviralo nego danas.

Sprave za sviranje su: duduk, diple i gusle. Duduk je od tršljike ili metala, sa pet-šest rupica za prste, kojim se uglavnom služe čobani. Diple su sa dvije cijevi, izrađene ponajčešće od lipe, na kojima su dva reda rupica. Gusle su iste izrade kao i po susjednim oblastima. Uz njih guslaju vještiji ljudi na noćnim sastancima.

Dr Jovan Vukmanović, Paštrovići, 1960.

 

Stari Petrovac na Moru

Stari Sveti Stefan

Milena Dergenc, Nada Vuković-Zec i Zaga Đedović-Radulović u staroj paštrovskoj nošnji (folklor)

Stara paštrovska svadba Jovo Jovanović i Danica Gregović (selo Tudorovići, 1938)

Orkestar društva ''Primorje'' iz Petrovca (tridesete)

 

Dušan Medin
sekretar Udruženja Paštrovića i prijatelja Paštrovića u Beogradu “Drobni pijesak”