Budva – Interaktivna zvučna instalacija – performans “Kompozicija za harmoniku”

 

Interaktivna zvučna instalacija – performans „Kompozicija za harmoniku“ biće postavljena u prostoru budvanske Moderne galerije u petak, 2. novembra u 18 sati i trajaće do 5. novembra do 19 sati kada će biti organizovan koncert slovenačkog kontrabasiste i kompozitora Tomaža Groma. Koncept ove instalacije – performansa je uradio Tomaž Grom a realizovao programer Vasja Progar. Producent je Špela Trošt, a projekat je rađen u produkciji Zavoda Sploh (www.sploh.si ) i uz pomoć  Ministrastva kulture Republike Slovenije.

Organizator je JU “Muzeji, galerija i biblioteka”, a suorganizator HG “Budvanska rivijera”.

Autor Tomaž Grom u uvodu pojašnjava koncept ove instalacije riječima: “Uprkos svoj kontroli i ograničenjima koji nam se nameću, nismo svjesni svog zatočeništva već vjerujemo da smo slobodni. Kreativna sloboda kao privilegija umjetnosti je zabluda. I sam sâm utoliko pod kontrolom.”

 Kompozicija za harmoniku  –  koncept

Osnovna pretpostvka performansa je odnos klasično – savremeno. U današnjem društvu nalazimo se pod stalnim nadzorom (kamere, fotoćelije, ekrani…) za analogno i digitalno ulaženje i izlažanje. Uprkos ovakvim kršenjima naše slobode i kontroli mi i dalje mislimo da smo beskrajno slobodni. Blaženo smo nesvjesni na koje smo sve načine uslovljeni i zaključani u svoje male svjetove, i u naše stvarne – moderne – živote. Ovo je vjerovatno i razlog da se sloboda, odnosno kreativna sloboda smatra privilegijom umjetnosti. Drugi odnos koji tretira ovaj performans je odnos između života/realnosti i umjetnosti. Ovo će biti okrenuto naopačke tako da da će životne/realne situacije biti predstavljene kao umjetničke.

Osnovna tema ovog performansa je muzika. Naziv Kompozija za harmoniku uzet je iz bogatog arsenala imena klasičnih kompozicija. U našem slučaju performans/kompozicija je takođe predviđena za instrument, ali ne u klasičnom smislu. To predstavlja prvu subverziju. Umjesto da muzičari izvode kompoziciju na harmonici, ovdje je instrumentu, kao izložbenom predmetu, dodijeljena uloga posmatrača koji sluša. Dakle u ovom slučaju i kompoziciju i performans izvodi publika, a namijenjena je instrumentu. Zvučna kompozicija unaprijed određena biće emitovana u galerijski prostor, u slučaju da posjetilac aktivira senzor. Druga subverzija dešava se kada se kompozicija digitalno prevodi u notni zapis i prenosi se u drugu sobu gdje se potom transformiše u situaciju iz stvarnog života kako muzičar pokušava da je oživi.

Performans se dešava u galerijskom prostoru. Izložena je i harmonika okružena zvučnicima. Postoje i senzori/fotoćelije – instrumenti koji su sve češće sredstvo kojim se kontroliše pristup urbanoj sredini. Ulazeći i izlazeći iz prostora pokrivenog fotoćelijama, posjetioci pokreću djelove unaprijed snimljenog materijala i na ovaj način istovremeno kreiraju kompoziciju zvučnog pokreta interaktivnog performansa. Harmonika ima obrnutu ulogu i funkcioniše kao posmatrač/slušalac. U ovoj prvoj fazi tako nailazimo na preokret u kome posjetioci preuzimaju ulogu oktivnih izvođača a i instrument (obično aktivni izvođač performansa ili njegov dio) preuzima ulogu primaoca/adresata.

Prikaz kompozicije Tomaža Groma zahtijeva posjetioce za oba galerijska prostora, koji opremljeni pisanim uputstvom i štopericom, preuzimaju ulogu aktivnog izvođača. Osim toga, posjetioci mogu potpuno slobodno pokrenuti kompozicije po svojoj želji. Sami ili u grupama, zaobilaženjem formalnog dešavanja, mogu kreirati sopstvene varijacije, jer projekat može funkcionisati i kao instalacija. Izvođački obrt se dešava slučajno ili samosvjesno svaki put kada posmatrač ili gledalac transformiše sebe u izvođača ulaskom ili izlaskom iz prostora pokrivenog fotoćelijom. Istovremeno u drugoj sobi kompozicije se transformišu u notni zapis koji se može odsvirati na harmonici u stvarnom vremenu. Ova interaktivna zvučna instalacija ima društveno važnu komponentu jer je otvorena i dostupna svim posjetiocima koji žele da izvedu muziku uživo, i slobodno mogu da se kreću u oba prostora.

Press služba
“JU Muzeji, galerija i biblioteka” Budva