Ljubomir Mudreša – Roman “Tron”

Poštovani pośetioci, nedavno je iz štampe izašao sedmi roman autora Ljubomira Mudreše pod nazivom “Tron”. Uskoro ćemo biti u prilici da vam ponudimo kompletan sadržaj romana.

RIJEČ O AUTORU
Akademik Ljubomir Mudreša rođen je 1940. godine u selu Bokovu, nadomak Cetinja. Diplomirao je na Pravnom fakultetu i završio na Jugoslovenskom institutu za novinarstvo – novinarsku školu u Beogradu. Od ukupno 44 godina radnog staža, 38 godina je proveo u novinarstvu.

U RADNOM ANGAŽMANU BIO JE ZAPOŠLJEN:
U redakciji beogradske „Borbe“ na mjestu – starijeg saradnika i komentatora 30 godina, u redakciji RTV Makedonije na Radiju Makedonije – Skopje, na mjestu analitičara za Balkan 3 godine, u RTV Crne Gore na Radiju Crne Gore na mjestu urednika – komentatora 5 godina. SPOLJNA SARADNJA: Godinama je sarađivao sa medijima: Studio B, „Svet“, „Večernje novosti“, „Monitor“ (pseudonim Bato cetinjski,) „Publika“, „Pobjeda“, „Lučindan“, „Onogošt“, „Antena M“, „Večer“, „Dnevnik“ i drugi.

STRUKOVNI ANGAŽMANI:
23. januara 1990. godine na Cetinju (Dan crnogorskih novinara) – zbog ratno-huškačke uređivačke politike u medijima, i otvorenom podgrijavanju međunacionalne mržnje i huškanja na građanski rat
-javno je istupio iz Saveza novinara Jugoslavije i sa desetak novinara potpisao pristupnicu u Ministrastvo pravde Crne Gore, kada je formirano Profesionalno udruženje novinara Crne Gore. Nekolike godine poslije toga, takođe sa deset novinara, u Ministarstvu pravde potpisao je inicijativu za formiranje Društva crnogorskih novinara, i bio prvi sekretar. Tokom poslednjih deset godina prošlog, i početkom ovog vijeka, autorskim tekstovima se zalagao za nezavisnu, međunarodno priznatu Crnu Goru, zbog čega je dobijao otkaze, vojno – policijski je progonjen i kažnjavan. U novinarskom angažmanu najviše je pisao intervjue. Njegovi gosti u medijima bili su najviši državno – partijski rukovodici, narodni heroji, istaknuti pisci, slikari, intelektualci u II Jugoslaviji, kasnije u SRJ, te državnoj zajednici Srbije i Crne Gore i Crnoj Gori.

KNJIŽEVNO STVARALAŠTVO:
Ljubomir Mudreša autor je 15 zbirki poezije: „Suza”, „U drugom životu“, „Sjaj stare krune“, „Zapis na kamenu“, „Cetinjski kolpoleti“, „Obala ognjišta“, „Kamen i prijesto“, „Svjetlost beskraja“, „Dostignuto“, „Neka mi sude“, „Brojanica“, „Na putu čekanja“, „Vladimir i Kosara i pjesme iz Bara“, „Dodir tišine”, i „Dukljanski biljezi”.

Autor je sedam romana:
„Trg“, „Gospar” , „Samotnjak”, „Barba“ , „Peridot“ ,,Sjeme’’ i ,,Tron’’.

O MUDREŠINOM STVARALAŠTVU PISALI SU I GOVORILI:
Milorad – Mijo Popović, akademici: Pavle Goranović, Vojislav Vulanović, Momir M. Marković, Marjan Mašo Miljić, Sreten Vujović, dr Čedomir Bogićević, dr Goran Sekulović, Slobodan Vukanović, dr Siniša Jelušić, Slobodan Marunović.
Zatim, prof. dr Sonja Tomović-Šundić, prof. dr Slobodan Vukićević, prof. dr Draško Došljak, mr Željko Rutović, mr Zoran Šoškić, Radojica Bošković, Zoran Ivanov, Kralj Milo, Kralj Budislav, Novak Vukčević, Ratko Deletić, Borislav Jovanović, Zoran Stanojević, Vlatko Simunović, Žarko L. Đurović, Radojica Bulatović, Bogić Rakočević, Vanja Kovačević, Borislav Cimeša, Janko Vujisić, Čedomir Lješević, Zoran Medved, Ivo Tomnjenović, Maksim Vujačić, Vesko Pejović, Vesna Šoškić, Mila Čordašević, Ćazim Nikezić, Tomislav Kusovac, Nikola Vujanović, Saša Lovre Božović, Tatjana Fatić, Anka Radović, Snežana Vujović, Slobodan Đukanović, Dušan Govedarica, Spasoje Bajović, Jovan Drašković, Mirza Mustafić, Slavko Raspopović, Miro Nikolić, Đorđije Ojdanić, Vjera Rolović, Bojana Kostić, Jelica Novosel, Dejan Burzanović, Lale Novičin Brković, Vesko Raičević, Dragana Tripković, Mihailo Perošević, Milena Stanojević, Slavenko Jovanović, Anka Perović-Radović,Valentina Radulović, Dragana Erjavšek…

Redovni je član: Dukljanske akademije nauka i umjetnosti, Crnogorskog PEN-a, Crnogorskog društva nezavisnih književnika, KZ “Vladimir Mijušković” – Nikšić i Matice crnogorske.

POGOVOR
Simbol vlasti, legitimiteta i kosmičkog poretka – tron. U filozofskom i simboličkom smislu, tron primarno predstavlja izvor legitimnosti, predviđajući da je vlast nadlična i institucionalna, jer – vladar je prolazan, ali tron ostaje. U mnogim tradicijama, tron ima sakralni karakter, pa tako vladar koji śedi na njemu predstavlja posrednika između božanskog poretka i zemaljske zajednice. Konačno, tron je i teret. Obavezuje na pravdu, zahtijeva žrtvu i ograničava ličnu slobodu vladara jer vladar služi tronu, a ne obrnuto.

U crnogorskom kontekstu, tron ima slojevitu simboliku. Kako je Crna Gora dugo bila teokratska zajednica, to tron nije bio samo politički simbol, no i duhovna stolica autoriteta. Tako je tron u doba Petrovića bio spona duhovne i svjetovne vlasti. Za razliku od evropskih monarhija, crnogorski tron nije bio luksuzan, no skroman i ratničkog duha, simbol borbe i opstanka. Često je tron bio manastir (Cetinjski), skupština plemena ili lični autoritet vladike. Dakle, moralni autoritet, ne samo formalna institucija. Postankom Crne Gore kraljevinom (1910), tron poprima klasični evropski karakter, ali i tada ostaje snažna veza sa tradicijom i vladar se i dalje posmatra kao „otac naroda“, ne samo suveren.

Konačno, tron je u Crnoj Gori vazda bio simbol odgovornosti, borbe i identiteta, zavjet i obaveza prema narodnoj slobodi. Tron vrijedi samo ako čuva slobodu, bez nje, on gubi svoj smisao. U crnogorskoj istoriji, država i sloboda su isto. Za razliku od drugih, Crna Gora je opstajala isključivo kao slobodna teritorija. Kad bi izgubila slobodu, prestajala bi biti ono što jeste. Zato sloboda nije cilj države, no je ona njen temelj i identitet.

Crna Gora je simbol slobode jer je nastala i opstala kroz borbu da se sačuva i identitet i sloboda – „za krst časni i slobodu zlatnu“. Krst nije samo religijski znak, već mjerilo kontinuiteta, pripadnosti i unutrašnje snage. Predstavlja ono što narod jeste. Sloboda zlatna označava političku i ličnu slobodu, ali i najvišu vrijednost za koju vrijedi žrtvovati sve. „Zlatna“, jer se uzdiže iznad svega materijalnog i postaje vrhovni ideal. Krst i sloboda su neodvojivi, bez slobode narod ne može očuvati svoj identitet, vjeru i dostojanstvo. Istovremeno, bez identiteta, sloboda gubi svoj smisao. U toj međuzavisnosti leži usud crnogorske borbe: očuvati ono što jesmo i ostati slobodni. Crne Gore nema bez njene slobode, ona joj je temelj i svrha postojanja.

Vjekovima je ova ideja bila moralni zakon, ne samo politički program. Sloboda je podrazumijevala odgovornost, a ne samovolju. Žrtvu, a ne korist. Bolje izgubiti život nego slobodu, i bolje izgubiti sve nego obraz i identitet.

Tron postoji da bi čuvao slobodu, sloboda postoji da bi opstao identitet, a identitet daje smisao i tronu i slobodi. Zato borba u Crnoj Gori nikad nije bila samo protiv spoljnog neprijatelja, no i unutrašnja, borba za čast, dostojanstvo i vjeru. Nikad u Crnogoraca borba nije bila ratni poklič, nego princip života, unija preśeka između duhovnog i političkog, prošlosti i sadašnjosti,
pojedinca i zajednice.

Sloboda nikada nije bila izbor, ona je bila nužnost.

Vjera Čampar