Matica crnogorska na proslavi 160 godina Matice slovenačke u Ljubljani


Prisutnima se obratio i predsjednik Ivan Jovović

Predsjednik Matice crnogorske Ivan Jovović govorio je u petak na svečanoj Akademiji povodom obilježavanja 160. godišnjice od osnivanja Matice slovenačke (Slovenske matice) u Ljubljani. Delegaciju Matice crnogorske je činio i generalni sekretar ove ustanove Ivan Ivanović.

Jovović je istakao da je 160 godina od utemeljenja Matice slovenske svjedočanstvo o kontinuiranom radu i djelatnosti ove organizacije, koja je tokom svog postojanja bila i ostala vitalan i nezaobilazan subjekt kulturnog stvaralaštva slovenačkog naroda do danas.

– Opšte je poznata činjenica o ulozi slovenskih matica, kao emancipatorskih ustanova tokom XIX i XX vijeka u oblikovanju nacionalnog identiteta svakog naroda – rekao je Jovović na okupljanju u Ljubljani.

Podsjetio je prisutne i na 30 godina rada Matice crnogorske, što je, prema njegovim riječima, „u institucionalnom pogledu samo jedan fragment u odnosu na djelatnost ostalih slovenskih matica koje su osnovane još u vrijeme Austro-Ugarske.“

– Uprkos činjenici što je Crna Gora stekla status međunarodno priznate države 1878. godine na Berlinskom kongresu, zadugo unutrašnje društvene prilike nijesu omogućavale izgradnju kulturnih i naučnih ustanova, uključujući formiranje nacionalne matice, zbog čega su istorijski tokovi dominantno odredili crnogorski narod kao ratničku zajednicu, iako su na crnogorskom prostoru nastali reprezentativni spomenici slovenske, odnosno evropske kulture, od „Ljetopisa Popa Dukljanina“, preko prve državne štamparije u Evropi dinastije Crnojevića krajem XV vijeka, pa do Njegoševog djela. Doprinos ovog brojčano malobrojnog naroda, kulturnoj riznici evropske baštine je značajan, zbog čega Matica crnogorska u programskim aktivnostima slijedi bogato iskustvo ostalih slovenskih matica, poput Matice slovenske, u predstavljanju i valorizovanju onog što je crnogorsko kulturno nasljeđe u prošlosti i crnogorski kulturni proizvod u sadašnjosti – rekao je Jovović.

Ivan Jovović, predsjednik Matice crnogorske
tokom obraćanja na proslavi Matice slovenačke

Jezik nas, prije svega, čini bliskim i razumljivim jedni drugima, pa su ovakve manifestacije prilika da se osnaže i podrže inicijative koje bi kulturnu razmjenu među slovenskim maticama učinile što intenzivnijom, istakao je Jovović

Na kraju je naglasio da akademija Slovenačke matice u simboličnom smislu predstavlja „još jedan prilog prijateljskim odnosima Crne Gore i Republike Slovenije, gdje široki horizonti na polju kulturne saradnje pružaju značajan potencijal za unaprjeđenje odnosa, kroz partnersku institucionalnu djelatnost.“

Pokroviteljka Akademije, predsjednica Republike Slovenije Nataša Pirc-Musar, izrazila je uvjerenje da će, kao i do sada, Matica slovenačka „pridonijeti traženju ključnih kulturnih i društvenih orijentacija društva“. U svom obraćanju je podsjetila na pojedince koji su svojim radom, a često i dobrovoljnim prilozima, omogućili postojanje i nesmetan rad ove važne institucije. Istakla je da u redovima pobornika domovine nema samo obrazovanih ljudi, već i zanatlija, trgovaca i preduzetnika.

Nataša Pirc Musar, predsjednica Slovenije
tokom Svečane akademije u Matici slovenačkoj

– To pokazuje da su naši prethodnici bili sposobni da sagledaju ključne ciljeve nacije i ujedine se oko njih – naglasila je Pirc-Musar i dodala da su oni društvo koje je griješilo u prošlosti, ali i društvo koje, prije svega, napreduje.

– Zato i naš pogled treba biti usmjeren prema budućnosti, svjesni što nas je istorija naučila – zaključila je predsjednica Republike Slovenije.

Predsjednik Matice slovenačke Aleš Gabrič u svom se govoru osvrnuo na istoriju ove ustanove i istakao njena nastojanja oko osnivanja Univerziteta u Ljubljani i SAZU. Obećanja da će ustrajati i slijediti ciljeve na koje su se osnivači obavezali prije 160 godina, prema njegovim riječima, ne znače nostalgično vraćanje u prošlost. Ono što ih obvezuje je želja da se popis dostignuća slovenske nauke i umjetnosti svake godine obogati inovacijama u izdavaštvu i programu događanja.

Aleš Gabrić tokom obraćanja na proslavi Matice slovenačke

Književnik Dušan Jelinčič je u svom govoru podsjetio na aktuelno stanje u svijetu te istakao kako kulturni djelatnici moraju biti aktivisti za mir. Pozdravne riječi na svečanosti su, osim Jovovića, uputili i Miro Gavran, predsjednik Matice hrvatske, Marian Gešper, predsjednik Matice slovačke i Dragan Stanić, predsjednik Matice srpske. Program je zaključio pohvalni govor Matici slovenačkoj koji je napisao i pročitao bivši predsjednik ustanove domačina i akademik Milček Komelj.

Fotografije: Matica crnogorska

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*


three × two =