Grad teatar – Program za 11. avgust 2015. godine

 

Grad teatar Budva - 29

 

 

U utorak, 11. avgusta, sa početkom u 22 časa, na sceni između crkava će nastupom jednog od najpoznatijih svjetskih gitarista današnjice Al Di Meole, biti zvanično zatvoreno 29. izdanje festivala „Grad teatar“. Al Di Meola će nastupiti sa Piom Alfonsijem (gitara) i Piterom Kosašom (perkusije), a trio će predstaviti album Elysium & More, objavljen u maju 2015.

U obrazloženju selekcije ovogodišnjeg programa je navedeno: „Jedan od najpoznatijih muzičara današnjice, američki gitarista italijanskog porijekla, predstaviće u Budvi svoj novi album ’Elysium’, koji je objavljen proteklog maja. Na koncertu, kojim ćemo zvanično zatvoriti 29. i najaviti jubilarni 30. „Grad teatar“, Al di Meola će, kao dio trija, izvoditi muziku, od antologijskog „Friday Night in San Francisco“, preko varijacija na Pjacolina tanga, pjesama Lenona i Mekartnija, pa sve do najnovijih kompozicija“.

Al Di Meola, često nazivan “herojem gitare”, međunarodno je priznat već više od 4 decenije kao virtuoz. Kompozitor sa bogatim i raznolikim repertoarom, nesvakidasnji talenat muzike na šest žica, Di Meola je već sakupio preko 20 solističkih i autorskih albuma i još toliko u saradnji sa drugima, od kojih su neki: supergrupa fuzione muzike “Return To Foerver” (sa Čakom Koreom, Stenlijem Klarkom i Lenijem Vajtom), poznati trio akustične gitare u kojem su predstavljeni virtuozi Džon Meklafin i Pako de Lusija, i trio “Rite of Strings” sa basistom Klarkom i violinistom Žan-Luk Pontijem. Iako mu je nevjerovatna tehnika na akustičnoj i električnoj gitari donijela skoro kraljevski status kod ljubitelja gitarske muzike, dubina Di Meolinog komponovanja kao i duševnost i urođeni lirizam njegovog sviranja gitare osvojio je legije obožavaoca širom svijeta, i to ne samo među ljubiteljima gitare. Pionir miješanja svjetske muzike i džeza, preko rane fuzije inspirisane latino muzikom iz 1976. “Land of the Midnight Sun”, iz 1977. “Elegant Gipsy” i iz 1978. “Casino”, nastavlja da istražuje bogate uticaje flamenka, tanga, muzike Bliskog istoka, Brazila i Afrike sa svojom “World Sinfonia”, ambicioznom pan-globalnom grupom koju je osnovao 1991. Njihova svjetska muzika koja oduševljava je već dokumentovana na snimcima iz 2000. god. “The Grande Passion” (koji predstavlja Simfonijski orkestar iz Toronta, 2007. “Live in London”, 2011. “Pursuit of Radical Rhapsody” i nevjerovatan DVD iz 2012, “Morocco Fantasia” (koji je snimljen na festivalu “Mawazine” koji se održava u Rabatu, u Maroku i na kojem su predstavljeni specijalni gosti Said Čraibi na udu, Abdelah Meri na violini i Tari Ben Ali na perkusijama). Di Meolin pretposljednji album, “All Your Life” iz 2013., akustična je“tour de force”, kojom se on vraća iskonskom uticaju – Bitlsima. “Ja stvarno svu zaslugu pripisujem Bitlisima za to što danas sviram gitaru”, rekao je on. “Oni su bili glavni pokretač zbog kojeg sam poželio da naučim da sviram, tako da je njihov uticaj bio vrlo jak.” Efektivan, virtuozan šou jedne osobe je predstavljen na ovom albumu sa njegovom interpretacijom 14 poznatih melodija Bitlsa, prerađenih do osnovnog zvuka prilagođenog akustičnoj gitari. Dok se preklapaju zvukovi dvije do tri gitare kako bi se dobila bogata, blistava tekstura i kompleksni modeli originalnih dijela, Di Meola dodaje i perkusije, tako što udara po drvenom dijelu svog instrumenta ili tako što trza prigušene strune, i to sve samo kako bi stvorio efekat perkusija. Sve melodije su prožete sa, umjetniku svojstvenim, flamenko improvizacijama, intrigatnim razbijanjem akorda i sjajnim mješovitim sviranjem. Samo na jednoj melodiji je on iskoristio i druge umjetnike (dramatično čitanje “Elenor Rigbi” na kojem je predstavljen gudački kvartet). Analogno snimljen u studiju “Abbey Road” u Londonu, u kojem su slavni Bitlsi stvorili veliko dio svojih snimaka, album “All Your Life” je trijumf duge i sjajne karijere pravog heroja gitare. “Napravio sam pun krug ovim albumom”, kaže Di Meola. “ Život sam počeo tako što sam volio Bitlse, i nikad nisam prestao da ih volim, kao i veliki broj gitarista moje generacije. Negdje u sredini smo se svi okrenuli onoj vrsti muzike od koje smo napravili karijeru – fuzija, džez, šta god. Svi smo htjeli da produbimo našu umjetnost. Ali kad se vratite muzici Bitlsa, onda je kao ‘Oh, čovječe, oni još traju!’ I ni dan ne prođe da na neki način Bitlsi nisu uticali na nas, nekom pričom u novinama ili nečim što smo čuli. Skoro svaki dan možemo naći neku vrstu veze između naših života i Bitlsa.” Di Meolina fascinacija kompleksnim ritmičkim sinkopacijama kombinovana sa provokativnim lirskim melodijama i sofisticiranim harmonijama, je bila u srcu njegove muzike kroz slavnu karijeru, koja mu je donijela priznanja kritike, tri zlatna albuma i više od šest miliona prodatih albuma širom svijeta. Već više od 20 godina posebno se bavi tango muzikom pokojnog argentinskog kompozitora Astora Pjacole. Neke od Pjacolinih kompozicija, u Di Meolinoj interpretaciji su iz 1990. “Di Meola’s Plays Piazzolla”, iz 1993. “Heart of the Immigrants”, 2002. “Flesh on Flesh” i iz 2007. “Diabolic Inventions and Seduction for Solo Guitar”. “Pjacola je imao dubok efekat na mene kao muzičara i na mene kao osobu”, rekao je Al. “Bili smo bliski prijatelji, često smo komunicirali mejlovima. I tokom tog prijateljstva, moje poštovanje i želja da naučim što više o ovom velikanu se produbljivala.” Di Meola je rođen 22. jula 1954. godine u Nju Džersiju, i još uvijek živi u Garden Stejtu. Dok je rastao u Bergenfildu uz muziku Elvisa Prislija, “The Ventures” i Bitlse, nekako je prirodno gravitirao ka sviranju gitare i već kao tinejdžer je bio uspješan muzičar. Sticanje tako impresivne vještine u tako ranoj dobi nije bilo lako, već je ona bila rezultat fokusirane posvećenosti i intenzivnih perioda napornog rada. “Vježbao sam sviranje gitare osam do deset sati na dan”, rekao je “DownBeat”-u. “Pokušavao sam da pronađem sebe ili da nađem neku vrstu muzike koja odgovara smjeru koji sam tražio gitarom.” Njegovi najraniji džez uzori su bili gitarista Tal Farlou i Keni Burel. Ali kada je otkrio Lerija Koriela, kojeg je kasnije sam prozvao “kumom fuzije”, bio je potpuno očaran njegovim jedinstvenim blendom džeza, bluza i roka, kroz naizgled laku upotrebu instrumenta. “Znao sam da se vozim autobusom od Nju Džersija kako bih ga slušao u malim klubovima Grinič Vilidža”, prisjeća se Di Meola. “Gdje god da je svirao, ja bih ga pratio.” 1971. Al se upisao na Berkli koledž, smjer muzika, u Bostonu. Već na drugom semestru je počeo da svira u fuzionom kvartetu koji je vodio klavijaturista Beri Majls. Snimak izvođenja je kasnije u ruke Čik Korea predao Alov prijatelj, i već rane 1974. 19-godišnjeg gitaristu su odvojili za zamjenu Bilu Konorsu u fuzionoj super grupi. “Sjedio sam u svom stanu u Bostonu, u petak popodne kada me je zvao Čik i pitao me da dođem na probu u Njujork,” prisjeća se Al. “Nisam mogao da vjerujem. Ali sam se za 10 minuta spakaovao, prevezao se u Njujork i nikad se više nisam vratio u stan  u Bostonu.” Nakon vikenda ispunjenog probama sa Čikom, Stenlijem Klarkom i Lenijem Vajtom, Di Meola je imao RTF debi u Karnegi holu 3. jula 1974, i na taj način zvanično lansirao svoju karijeru. “Sviranje sa Čikom na albumu “Return To Forever” je bio prvi značajan korak u mom umjetničkom stasavanju,” rekao je Al. “Čik predstavlja još jedan važan uticaj u mom životu.”  Nakon tri velika snimka sa “Return To Forever”,  iz 1974. “Where Have I Known You Before”, iz 1975. Gremijem nagrađeni “No Mystery”, i iz 1976. “Romantic Warrior” grupa je rasformirana i Al započinje svoju solo karijeru. 1976. debituje kao vođa grupe, a album “Land of the Midnight Sun” je nevjerovatna prilika da se čuje njegova jedinstvena umiješnost i kompozicije inspirisane latino muzikom, na kojem su predstavljeni bubnjari Stiv Gad i Leni Vajt, basisti Entoni Džekson i Džako Pastorijus, klavijaturisti Jan Hamer, Beri Majls i Čik Korea i perkusionista Mingo Luis. Preko još šest albuma sa “Columbia Records” – “Elegant Gipsy”, “Casino”, “Tour De Force” i “Scenario” – Al se postavio kao važan uticaj na modernoj sceni. 1980. je obilježila trijumf Trija akustične gitare, sa Pakom De Lusijom i Džonom Meklafinom. Njihov debi snimak u “Columbia Records”-u, “Friday Night in San Francisco”, postao je važan album koji je premašio prodaju od dva miliona. Sljedeće godine, 1981, Di Meola je uključen u Galeriju velikana gitare, nakon što je četiri puta za redom osvojio titulu najboljeg džez gitariste magazine “Readers Poll”. Tri virtuoza u ovom Triju su imali turneje zajedno od 1980-1983, za koje vrijeme su izdali studio album “Passion, Grace & Fire” 1982. Rane 1996. Di Meola je osnovao novi trio “The Rite of Strings” sa violinistom Žan-Luk Pontijem i RTF kolegom Stenlijem Klarkom. Njihov debi istog imena je izdat 1995. Nakon toga je Di Meola snimao sa zvijezdom opere Lućijanom Pavarotijem, pop zvijezdama Polom Sajmonom i Dejvom Metjuzom, klasičnim gitaristom Manuelom Baruekom, japanskim džez pijanistom Jutakijem Kobajašijem i italijanskom pop zvijezdom Pinom Danijelijem. Tokom njegove duge karijere sarađivao je sa Filom Kolinsom, Karlosom Santanom, Stivijem Vinvudom, Vejnom Šorterom, Tonijem Vilijamsom, Herbijem Hankokom, Gonzalom Rubalkabom, Miltonom Naćimentom, Egbertom Gizmontom, Stivijem Vonderom, Les Polom, Džimijem Pejdžom, Stivom Vajom i Frenkom Zapom. 2013. i 2014. Di Meola je pozvao velikog kubanskog pijanistu Gonzala Rubalkabu da se sa njim pojavi na nekoliko koncerata, a to je oduševilo publiku. Tokom 2015. Di Meola radi na novom albumu “Elysium”, i imaće turneje po Sjevernoj Americi i Evropi. „’Elysium’ znači ‘mjesto savršene sreće’ i ovaj naslov sam izabrao zato što predstavlja moje trenutno stanje uma”, rekao je virtuoso gitare Al Di Meola o svom novom albumu (izdatom u maju) i predstojećoj turneji. Ovo stanje uma je oblikovala 40 godina duga karijera, i to karijera najviših muzičkih standarda. Faze ove karijere su već uveliko poznate: početak sa Čik Koreovim “Return to Forever”, nevjerovatan solo uspjeh sa “Elegant Gypsy”, muzička stihija gitarskog tria sa Džonom Meklafinom i Pakom De Lusijom, koji su probili sve rekorde sa albumom “Friday Night in San Francisco”, i njegove tango varijacije djela pokojnog velikana Astora Pjacole kojeg je Di Meola nazvao svojim najvećim uticajem u poslednjih 20 godina. “Moja muzika kombinuje prošlost sa sadašnjošću, kombinuje tehniku sa dubokim osjećajima. Na to sam ponosan”, rekao je Di Meola. Sa “Elysium & More”, Amerikanac italijanskog porijekla iz Nju Džersija, putuje kroz svoje djelo: njegovi klasici, pjesme “Lennon & McCartney”, Pjacolin tango i potpuno nove kompozicije”.

 

***
NAPOMENA:

Književno veče Vedrane Rudan, otkazano u julu uslijed nepredviđenih okolnosti, održaće se 22. avgusta na Trgu pjesnika u Budvi sa početkom u 20 časova.